Zen en de Kunst van de Kredietcrisis


De 1e officiele GastBlog; wie volgt?

Ik ben alles
De kern van de levenskunst Zen is grenzeloosheid. De vraag die hier voorafgaand aan gesteld kan worden is uitermate simpel, namelijk ‘wie ben ik’. Des te moeilijker het antwoord...
Een snelle sprong, dit artikel heeft immers niet tot doel u alle beginselen van Zen bij te brengen. Financiën is immers een hele rationele bezigheid, en levenskunsten behoren hier geen onderdeel van uit te maken. Toch?
De filosofie achter Zen is verrassend eenvoudig. Alles is een, en u bent alles. Alles is onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wederom filosofisch gezwam? Niet alleen filosofisch, maar gelukkig ook wetenschappelijk. Absoluut vacuüm (niets), bestaat vooralsnog niet, waardoor dus alles om ons heen bestaat uit een grote materiebrij die met elkaar communiceert. Om het verhaal compleet te maken is alle materie ook nog opgebouwd uit hetzelfde ‘elementaire’ deeltje. Dus ‘ik’ ben alles. Vanuit de Zen filosofie kan dus gesteld worden dat ‘ik’ onderdeel ben van de huidige financiële crisis, en omdat ‘ik’ als reactie hierop de hand op de knip hou en de besluit om te gaan bankieren met grootmoeder’s sok, ook nog onderdeel van de hierop volgende recessie. En daar ben ‘ik’ overigens geweldig blij mee. Immers een crisis en recessie is vooral een tijd om te komen tot een innerlijke groei.
Prozac
Maar zo’n innerlijke ‘ik’ crisis is niet goed voor de economie vind men, en zo is antidepressiva een hoeksteen van dezelfde economie geworden. Een ‘ik’ depressie wordt volgens enkele wetenschappers, die klaarblijkelijk voor het avondeten thuis wilde zijn, dan ook veroorzaakt door simpel weg een tekort aan serotonine (een stofje in de hersenen). En zo ontstaat er dan een aardige business met jaarlijks meer dan 6 miljoen recepten en een miljoen Nederlanders die bijvoorbeeld Prozac mogen slikken voor hun avondmaaltijd.
Maar meer dan een wetenschappelijk vermoeden dat zo’n ‘ik’ crisis of depressie wordt veroorzaakt door een tekort aan serotonine is er niet. Recentelijk inzicht wijzen echter meer richting een geestelijk verzet, althans voor een grootdeel van de betrokkenen. Iets wat vanuit de Zen filosofie overigens al eeuwen verteld wordt. Als je maar lang genoeg niet naar je eigen kern luistert, je talenten opzij schuift of niet volwaardig (h)erkent of bijvoorbeeld nooit stil kan staan omdat je het te druk hebt, dan trekt je geest vanzelf aan de bel. Het resultaat van een crisis of depressie is in zo’n geval uiteindelijk innerlijke groei. Althans als je hem aan durft te gaan, en niet wegdrukt met allerlei medicamenten met slechts als doel de ingeslagen weg vooral maar niet te hoeven verlaten. Immers angst
, voor het nieuwe, laten regeren is de makkelijkste weg. Natuurlijk kan medicatie gebruikt worden als snelle tijdelijke oplossing om de situatie enigszins te stabiliseren, echter deze dienen dan wel gepaard te gaan met structurele wijzigingen die aan de wens van de ‘geest’ tegemoet komen.
Ik ben het bancaire stelsel
Juridisch gezien is zo’n ‘ik’ en bancaire instelling beiden een entiteit. De ene een natuurlijke entiteit en de andere een juridische entiteit. Gesteld kan worden dat zo’n juridische entiteit, een verzameling is van actieve natuurlijke entiteiten. Oftewel een juridische entiteit kan zich zelf niet besturen en daar zijn dus ‘ikken’ voor nodig. Daarnaast zijn zo goed als alle (volwassen) ‘ikken’ klant, en betrokken bij zo’n bancaire instelling als klant of als belegger. Dit laatste eventueel als omweg via bijvoorbeeld een pensioenfonds die bijna allemaal een financiële positie hebben in bancaire instellingen. Min-of-meer kan gesteld worden dat iedere volwassen financieel betrokken is bij één of meerdere bancaire instelling. Vandaar dat de financiële volumes in deze sector ook zo ‘onmetelijk groot zijn’, en daarmee ook de gevolgen als het een ‘een beetje misgaat’.
Door de opzet van het bancaire stelsel, is er eigenlijk sprak van een grote ‘dominoketen’ van financiële transacties. En uiteindelijk dan ook een mondiale keten van met elkaar verbonden ‘ikken’.
Met recht durf ‘ik’ dan ook te stellen dat ‘ik’ het bancaire stelsel ben. Hetgeen zich dus in het financiële stelsel afspeelt is dus het gevolg van hetgeen ‘ik’ doe en wil. Wijzen naar het graaien topbestuurders door middel van hoge bonussen, ook als de prestatie deze niet rechtvaardigt, of het over crediteren van hypothecaire zekerheden en het daarna ondoorzichtig verhandelen daarvan, is dus uiteindelijk een keiharde afspiegeling van onze eigen handelswijze en/of mentaliteit. Is er een verband tussen zoveel ‘ikken’ die in een individuele crisis zitten en de financiële crisis?
Bestrijding van de financiële crisis
In de afgelopen jaren, de aanloop naar de huidige financiële crisis, zijn er vooral veel nieuwe regels geïntroduceerd waaraan de financiële sector moest voldoen. Daarnaast is het toezicht op deze sector nog nooit zo groot geweest. En toch ging het mis. Al deze nieuwe regels en intensieve toezicht waren niet meer dan symptoom bestrijding. Maar zeg nou zelf, een oppas die je niet vertrouwd laat je bij voorbaat niet op de kinderen passen? Vertrouwen creëer je toch niet met regels ter voorkoming van wantrouwen?
De bestrijding van de huidige crisis en depressie lijkt in de kern erg veel op de wijze waarop deze bij het individu wordt bestreden. Namelijk een pil er in en terug op de oude weg. Zonder dat er gekeken wordt naar de ‘geest’ van deze depressie. Alleen met kapitaal injecties komen we er
niet, immers deze zijn uiteindelijk ook begrenst. Daarnaast lijkt het de vraag of het uiteindelijk een goed idee is om, zoals minister van Financiën Wouter Bos thans lijkt te gaan doen, uitsluitend de noodzakelijke veranderingen te laten doorvoeren door personen uit het ‘old boys network’. Immers de ‘geest’ van deze financiële crisis kan ons weleens een heel ander verhaal willen vertellen. Laten we deze financiële crisis dan ook gebruiken goed naar deze ‘geest’ te luisteren en te handelen.
----
Anthony van der Zwan, werkzaam bij Ordina, schrijft regelmatig over geldzaken, welzijn en talent. Dit artikel is op persoonlijke titel geschreven, en alle uitingen zijn zijn privé mening en hebben niets te maken met zijn werk, werkgever, of andere belangen.


AddThis Feed Button