Harder werken helpt overigens ook niet ...

Nog een kleine nabrander op mijn vorige blog (Management werkt niet (meer)).
Onderweg naar Frankfurt zat ik nog wat te bladeren in de geweldige app van Deloitte (The Shift Index, Measuring the forces of long-term change;
hier link), waaruit ik gisteren citeerde over de continu dalende trend van de Return-on-Assets (RoA) van het bedrijfsleven in de afgelopen 45 jaar.
In het rapport (en de app) staat een mooie paradox:

RoavsArbProduct

Terwijl de RoA daalde van bijna 5% in 1965 naar minder dan 1% in 2011, steeg de arbeidsproductiviteit in diezelfde periode met meer dan 100%.
Anders gezegd de factor arbeid kost (relatief) gezien minder dan de helft voor de gerealiseerde output dan wat diezelfde arbeid kostte in 1965; we werken steeds slimmer, steeds harder en meer, maar kennelijk helpt dat niet om er meer aan te verdienen.
Nu zal het omgekeerde niet waar zijn maar doorgaan op de ingeslagen weg lijkt niet te helpen! Tijd voor een andere kijk op arbeid en het businessmodel.

IBM maximaliseert aandeelhouderswaarde! Vooruitgang?

In een recent artikel in de Washington Post maakt Jia Lynn Yang een aantal scherpe observaties hoe het ooit vanzelfsprekend was dat het belang van medewerkers en maatschappij boven het belang van aandeelhouders werd gesteld. Met name mijn huidige werkgever, IBM, komt in haar artikel prominent (en niet altijd even prettig) naar voren.


AP110228019987

Want ooit was het ook bij IBM zo dat ‘balancing profits between the well-being of employees and the nation’s interest is a necessary duty for companies. ….. We acknowledge our obligation as a business institution to help improve the quality of the society we are part of” .

De laatste jaren kan ik uit persoonlijke observatie melden dat dit (helaas) niet meer zo is. ‘Maximizing shareholder value’ is de enige drijfveer van Wall Street en bedrijven als IBM. Of zoals de huidige CEO het stelt in het 2012 jaarverslag: “IBM needs to deliver long-term value and performance for all key IBM stakeholders — investors, clients, employees and society.”

De meetlat? ‘Nearly doubling earnings per share, to $20.’

Wel duidelijk! Toch?

Ondertussen werken in Endicott (waar IBM ooit ontstond ruim 100 jaar terug) nog maar 700 mensen voor IBM, waar het er ooit meer dan 10.000 waren. Vooruitgang?

Dit was dit de koersontwikkeling van IBM, dus Wall Street kan tevreden zijn.

Screenshot 2013-08-28 22.55.22


Een Rijnlandse Coca-Cola CEO

juggle-300x233
Bryan Dyson is de ex-CEO van Coca Cola en zijn 30-seconden speech zegt het eigenlijk allemaal:

“Imagine life as a game in which you are juggling some five balls in the air. You name them – Work, Family, Health, Friends and Spirit and you’re keeping all of these in the air.

You will soon understand that work is a rubber ball. If you drop it, it will bounce back. But the other four Balls – Family, Health, Friends and Spirit – are made of glass. If you drop one of these; they will be irrevocably scuffed, marked, nicked, damaged or even shattered. They will never be the same. You must understand that and strive for it.

Work efficiently during office hours and leave on time. Give the required time to your family, friends and have proper rest.

Value has a value only if its values is valued.”

Als het tegenvalt ..

Hoorde een dezer dagen ex-Collega Corne van Zeijl op BNR een verklaring geven voor de koersdaling van een fonds dat meer winst had behaald dan ooit tevoren:

‘het was conform verwachting, dus dat viel tegen’


Dat is de wereld van beleggen in 8 woorden. Ik ga wat anders met m’n centen doen.


AddThis Feed Button

Als er 1 Paul ....

In een mooi interview met FT geeft de CEO van Unilever (de Nederlander Paul Polman) zijn beeld over ‘aandeelhouders’. De Nederlandse Herb Kelleher aan het woord:

But Mr Polman makes it clear that shareholders are not exactly the first thing on his mind. “I do not work for the shareholder, to be honest; I work for the consumer, the customer,” he says. “I discovered a long time ago that if I focus on doing the right thing for the long term to improve the lives of consumers and customers all over the world, the business results will come... I’m not driven and I don’t drive this business model by driving shareholder value. I drive this business model by focusing on the consumer and customer in a responsible way, and I know that shareholder value can come.”

To prove he was serious Mr Polman early on stopped offering earnings guidance to the stock market. Not everyone was pleased. Some investors wondered if the move hinted at a lack of confidence. At the time, one told the Financial Times: “As an investor, you need certainty
...Are they warning they may not be able to hit previously set targets?”

Mr Polman is unrepentant. “I needed to create an environment where we were not chasing 20 targets for the short term, but [where] we were able to do the right thing for the long term,” he explains.

“The share price went down 6 per cent,” he adds nonchalantly. “A lot of that actually was hedge funds moving out. I don’t think they were the long-term investors anyway.”

Als er 1 Paul over de dam is volgen er mee, denk ik dan maar.


AddThis Feed Button


Intrinsieke motivatie

In zijn nieuwe boek DRIVE haalt Daniel Pink het wetenschappelijk werk van Deci/Ryan aan die aantoonden dat de mens drie fundamentele behoeften heeft:
  • behoefte aan autonomie
  • behoefte aan bekwaamheid
  • behoefte aan verwantschap

In een artikel in Canadian Psychology in 2008 toonden ze aan dat mensen vele malen beter presteerden als ze ‘autonomie’ ervaarden, dan waneer ze ‘gecontroleerd’ werden; een ‘bonussysteem’ werkt als een controle-systeem.

En nu blijkt uit onderzoek van NRC dat onze top-baasjes in Nederland kennelijk de theorie van wat er wel/niet werkt niet kennen; de bonussen STEGEN in 2009.

Of zouden ze dat alleen maar doen vanuit een zelf-verrijkings-motief? Denk zelf mee over alternatieven bij bankreferendum.com.


AddThis Feed Button

Weg met het Beursbengeltje!

Het is nu echt bewezen: focus op aandeelhouderswaarde heeft een negatieve invloed op de financiële prestaties van top-100 beursgenoteerde ondernemingen.

Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Pieter-Jan Bezemer, die aanstaande vrijdag promoveert aan de Erasmus Universiteit Rotterdam met zijn proefschrift ‘Diffusion of Corporate Governance Beliefs’. Hiermee onderschrijft hij in dit promotieonderzoek de maatschappelijke kritiek op het Angelsaksische economische model, gebaseerd op marktwerking. Bezemer laat in zijn onderzoek zien dat het Angelsaksische model in Nederland fors aan populariteit heeft gewonnen. Waar in 1992 slechts 13 procent van de top-100 beursgenoteerde bedrijven aandeelhouderswaarde of een equivalent hiervan benadrukte in het jaarverslag, is dit percentage in 2006 gestegen naar 74 procent. Tegelijkertijd constateert Bezemer dat het hanteren van aandeelhouderswaardeoriëntatie in de Nederlandse poldercontext juist een negatieve invloed heeft op de financiële prestaties van een bedrijf.

Nu ken ik wat CEO’s waar bij het secretariaat de flatscreen de hele dag op Teletext pagina 520 staat of op RTL-Z en het tijdschriftenrek volstaat met ‘Beursplein 5’ en ‘Het Beursbengeltje’ en vaak hoor je ook van hun secretariaat dat ze erg veel tijd ‘moeten’ besteden aan het praten met analisten, maar daar moeten ze nu dus voor eens en voor altijd mee stoppen!

Praat eens wat meer met je personeel, dan met je klanten dan als er nog wat tijd over is je aandeelhouders. Het zal even wennen zijn, zo onder de mensen, maar het gaat je vast lukken.


AddThis Feed Button

We bewonderen de verkeerde CEO's!

Als je iemand vraagt wie een goede CEO is dan krijg je waarschijnlijk het bekende rijtje met bekende namen van de topmensen van Procter, Shell, Coca Cola, Disney, IBM, Mercedes, BMW, Philips, KPN, ING en ga zo maar door. Maar dat blijkt het verkeerde antwoord te zijn!

Insead en
Harvard maakten een Top 100 van de (over langere tijd) best presterende CEO’s, gebaseerd op lange termijn waarde-creatie. Zij hebben dit gemeten aan de hand van beurswaarde-stijging en mijn vaste lezers weten hoe we daar over denken, maar in ieder geval hebben ze deze ‘waardestijging’ gemeten op langere termijn en vergeleken ze 2.000 bedrijven over de hele wereld. En wat blijkt? De Top 100 ziet er onverwacht anders uit (met Ad Scheepbouwer op 48 ja, ja), waarbij regio (het is gemeten met 2.000 CEO’s uit de hele wereld) en industrie (van snelgroeiers als Google/high tech tot lage groeiers als retail) GEEN rol blijkt te spelen.



Het is een uitgebreid onderzoek, dat uiteindelijk het beeld van Collins (Level 5 Leadership) lijkt te bevestigen dat het niet zo is dat de CEO’s die altijd op de voorpagina staan de besten zijn; veelal zijn het de stillere noeste werkers die echt waarde creëren. De enige kanttekening is de maatstaf die gehanteerd is voor ‘waarde’ en het feit dat als gevolg daarvan bedrijven en CEO’s die niet-beursgenoteerd zijn niet mee zijn genomen. Wellicht zitten daar nog grotere helden bij. Het is Insead en Harvard vergeven.



AddThis Feed Button

Small Giants

Een paar ex-collega’s zijn voor zichzelf begonnen (hulde!) omdat ze weer terugwillen naar de menselijke maat; niet groot, maar goed.

Geinspireerd door oa het boek van Bo Burlingham (
Small Giants: Companies That Choose To Be Great Instead of Big) gaan zij de strijd aan met de ‘groten der aarde’. Op wie zet jij je geld? De Rijnlanders of de Angelsaksen?




AddThis Feed Button

Werknemers als aandeelhouders

Al in 2006 gaf Prof. Dr. Aloy Soppe in zijn dissertatie aan dat er zijns inziens betere modellen bestaan voor de eigendomsstructuur van bedrijven dan het huidige angelsaksische model. Hij pleit daar voor leveranciers en werknmers als aandeelhouders. Recent sprak hij op een congres van het SNPI en nu is er meer aandacht voor zijn verhaal:

“Kijk je in een willekeurig sociaal jaarverslag van bijvoorbeeld Philips - ik heb gekeken naar die over 2004 - dan kun je zien waar het geld naartoe gaat: 71 procent van de omzet gaat naar de toeleveranciers, 25 procent naar de werknemers en zo’n 2,5 procent naar de kapitaalverschaffers. Dus wie loopt er nou het risico? De toeleveranciers en de werknemers. Ja, goed ook de kapitaalverschaffers, maar die kunnen zich hier tegen indekken."

Toch hebben de kapitaalverschaffers het volgens Soppe voor het zeggen. En die hebben niet altijd oog voor de lange termijn. Dit moet dus veranderen, vindt hij.

"De machtsverhoudingen binnen een bedrijf moeten beter worden verdeeld", zegt hij. "Dat kan door alle belangrijke stakeholders financieel in het bedrijf te laten participeren. Mijn voorstel is dus ervoor te zorgen dat 51 procent van de aandelen in handen komt van verenigingen van grote toeleveranciers, werknemers en non-gouvernementele organisaties als bijvoorbeeld Greenpeace."

"Vakbonden en andere verenigingen hebben een eigen vermogen. Waarom kopen zij daar geen aandelen voor? Alleen zo bereik je duurzaamheid en dus rust in het economische proces."


AddThis Feed Button

Niet-beursgenoteerde ING?

In het NRC van 11/6 een gesprek met Cees Maas, voormalig ING-bestuurder; hij zegt daarin dat als ING geen beursnotering zou hebben gehad, de bank-verzekeraar ook geen steun van de Nederlandse staat nodig zou hebben gehad in de crisis.

Laat dat even goed op je inwerken!

Hij zegt letterlijk dat het zijn van een beursgenoteerd bedrijf (en dus de prooi van speculanten, omdat je beurskoers geen enkele relatie met de waarde van het bedrijf heeft) de belastingbetaler 10-tallen miljarden heeft gekost. Dus in goede tijden is een beursnotering een zegening (voor de bestuurders met opties?) en in slechte tijden kun je beter een familiebedrijf zijn? Dat mijns inziens beursgenoteerd zijn, alleen maar leidt tot korte termijn visie, omdat je elke dag die speculatnt die geen aandeelhouder is tevreden moet stellen, is al langer bekend.

Maas zegt niet dat hij vindt dat ING van de beurs af zou moeten. Wel pleit hij voor een ‘stabiele aandeelhoudersstructuur’, waarin aandeelhouders niet hun belangen op de korte termijn laten prevaleren. Pensioenfondsen zouden in hun rol als aandeelhouder volgens Maas meer voor rendement op lange termijn moeten gaan. Wat de heer Maas volgens mij niet begrijpt is dat dit twee zaken zijn die onverenigbaar zijn: of beursgenoteerd of stabiele aandeelhoudersstructuur. Life is all about choices!


AddThis Feed Button

Wanted: Dead or Alive!

Ik heb de laatste tijd steeds vaker dat ik wat lees en denk dat ik het niet goed gelezen heb. Eerst al een keer naar Pearl geweest en mezelf een kek leesbrilletje laten aanmeten, maar nog steeds lees ik dingen waarvan ik denk dat het er niet kan staan. Ook nu weer in de WSJ: Banks Use Life Insurance to Fund Bonuses.

Banken (alleen in Amerika?) hebben in de afgelopen jaren massaal levensverzekeringen afgesloten op hun personeel, met de bank als begunstigde, om met deze opbrengsten (let op: uitkeringen voor gestorven (ex-)medewerkers) de bonussen van hun (nog) levende personeel te kunnen betalen.



Dat geeft een heel andere wending aan de term ‘life-time employment’. Ben je zelfs nog een ‘asset’ als je sterft voor de bank. Dan ben ik misschien een zieke geest, maar dat betekent dat de bank er belang bij heeft dat er veel personeel sterft. Zou iemand een keer een verband leggen tussen de omvang van deze portefeuilles en het boven-gemiddelde sterftecijfer bij een bank. Zou er een Banking-Death-Squad zijn?

Krijg je dan als weduwe/weduwnaar een bedank-briefje van de CEO: ‘uw partner heeft tot op het laatste moment de bank geholpen; wij denken met veel plezier terug aan zijn/haar bijdrage’. Waar houdt dit op? Nu is het allemaal niet illegaal, maar ik begin toch een erg ongemakkelijk gevoel te krijgen.


AddThis Feed Button

Shareholder-value is domste idee

Jack Welch, de ex top man van GE en een van de meest succesvolle CEO’s ooit, zegt het nu zelf in een interview met het FT: shareholder value is het domste idee ooit. De obsessie van CEO’s met analisten is slecht voor het bedrijf. Shareholder value is een gevolg, geen doel! Het enige dat een CEO moet doen is zorgen voor zijn producten/diensten, zijn mensen en zijn klanten! Zoals hij zegt:

"On the face of it, shareholder value is the dumbest idea in the world. Shareholder value is a result, not a strategy...your main constituencies are your employees, your customers and your products."

Hoe een verstokte Angelsaks een beetje Rijnlands kan worden!



AddThis Feed Button


Aandelencrisis?

Nu heb ik hier altijd al gestreden tegen de obsessie met beurskoerzen als indicator van bedrijfsprestaties; zie ook eerder mijn boek IT zonder Hoofdpijn, waarin we stellen dat beurskoerzen meer de wereld van lemmingen en speculanten is, dan serieuze bedrijfseconomie. Maar als je pensioen straks afhangt van die koers wordt het toch iets om naar te blijven kijken. En dan wordt je hier toch licht nerveus van (de paarse lijn is de huidige crisis):





AddThis Feed Button

Bonus Cultuur

Ik zocht het woord bonus eens op in het engelse woordenboek: Dit staat er:

“Something given or paid in addition to what is usual or expected.”

Nou lijkt dat in de afgelopen jaren niet helmaal meer te kloppen, toch? In recente jaren was een bonus veelal ‘gewoon’ en werd ‘verwacht’. Maar gelukkig hebben de woordenboekmannen en -vrouwtjes twee extra definities gegeven om mee te gaan in dit fenomeen:

“A sum of money or an equivalent given to an employee in addition to the employee’s usual compensation” of, in sport, “A sum of money in addition to salary that is given to a professional athlete for signing up with a team.”

Dus dan is het geen bonus meer (iets dat alleen komt als er onverwacht en ongewoon wordt gepresteerd), maar gewoon een extra salaris-element. Zou het de CEO’s van diverse beursfondsen niet sieren als ze het voorbeeld van Jeff Immlet (GE) volgen en hun gehele bonus over 2008 teruggeven? Zelfs als deze rechtmatig wordt toegekend. Zeker als je jarenlang je personeel hebt opgezweept met maar één doel, het maximaliseren van de beurskoers (in het kader van je optieregeling).


AddThis Feed Button

Zo kan het ook - The Sequel

In een een blog van een paar dagen geleden, haalde ik aan hoe Yahoo haar mensen ontslaat. Uit een aantal reacties is mij gebleken dat het kennelijk niet duidelijk was dat dit een verkapte cynische aanklacht is aan de AngelSaksen van deze wereld, die kennelijk menen op deze manier afscheid te kunnen nemen van hun ‘kapitaal’. Voor alle duidelijkheid: dit is geen verkapte poging/aanmoediging om op een enigszins vergelijkbare wijze in Nederland te werk te gaan. Dat er de komende maanden in Nederland veel staat te gebeuren (U leest toch ook het FD?) staat buiten kijf!


AddThis Feed Button

Kun je nog tellen, tel dan even mee!

Het Amerikaanse Ministerie van Financiën heeft zojuist een wetsvoorstel ingediend om $700 miljard extra te mogen gebruiken om hypotheek-stukken op te kopen. Tel dat op bij de $200 miljard voor Fannie Mae en Freddie Mac, de $85 miljard voor AIG, en de $29 miljard voor Bear Stearns junk-aandelen en je komt totaal op $1.014 triljard. Tel daar nog eens wat kruimelwerk uit de zomer bij op en je komt op $1.314 triljard; bijna de helft van het BNP van de USA!


$ 1.314.000.000.000


Dit boek uit voorjaar 2008 zat er nog niet zo ver naast: The Trillion Dollar Meltdown. Waar ik nu zo kwaad over kan worden is dat Anglo-Saxische bonussen zijn betaald aan de lieden die dit veroorzaakt hebben en dat de Rijnlanders (de burgers in de USA) ervoor opdraaien. Bonussen gecasht, banken en verzekeraars genationaliseerd; dat ze in de USA eigenlijk toch een beetje Marxistisch zijn, willen ze denk ik niet horen!


AddThis Feed Button


Macho- en Rijnlands Leiderschap

Nog een keer de vergelijking aangescherpt van Anglo-Saxisch en Rijnlands leiderschap: weinig extra woorden nodig.

Snel Anglo-Saxisch



Langzaam Rijnlands




AddThis Feed Button

Kun je Rijnlands en Beursgenoteerd zijn?

Is een interessante vraag. Is de enige oplossing die van Richard Branson (Virgin Atlantic haalde hij van de beurs)? Hier geen vast omlijnd antwoord, maar de vraag stellen is een begin van een zoektocht naar antwoorden. In dit artikel van (oa) Weggeman staan ze nog eens mooi naast elkaar (al heb ik het beeld dat het AngelSaksische model wel erg zwart wordt neergezet).

AngelSaksisch:



Rijnlands:




AddThis Feed Button

Rijnlanders verenigt u

Nav een vraag van een collega op een 'Binnendag' hier nog maar eens de verschillen op een rij tussen Angelsaksisch (Fast) en Rijnlands (Slow):


Dit overzicht is op basis van dit artikel uit de HMR van 2005.

AddThis Feed Button